Examining the Geopolitical and Geostrategic Implications of a Bilateral Defense Pact between Iran and Armenia in the South Caucasus

Document Type : Original Article

Authors
sajad alimohammadi
mahdi nejatipour
Command and Staff University
Abstract
South Caucasus, as one of the geopolitically sensitive regions, has always been the arena of competition among regional and transregional powers. In this context, Iran and Armenia, as two neighboring countries, share common interests in geopolitical and security domains. The present study aims to examine the geopolitical and geostrategic impacts of establishing a bilateral defense pact between Iran and Armenia. This research employs a descriptive method with a mixed qualitative and quantitative approach. In the qualitative phase, data were collected through the review of credible documents and interviews with experts familiar with the subject. The analysis of these data was conducted using ATLAS.ti software and thematic analysis. At this stage, indicators were extracted in two dimensions—geopolitical and geostrategic—and those with a CVI value greater than 0.79 were confirmed. In the quantitative phase, the validated indicators were ranked using SPSS software and the Friedman test. Finally, the priority of required characteristics for determining the importance of indicators and analyzing relationships between variables was calculated. The findings indicate that this pact can strengthen Armenia's territorial security against neighboring threats and consolidate Iran's geopolitical position in the Caucasus. In the geopolitical dimension, this alliance enhances the balance of power against Turkey and Azerbaijan and strengthens Iran’s role in regional organizations. In the geostrategic dimension, this defensive cooperation increases regional deterrence and prevents the influence of transregional actors such as NATO. The results confirm that establishing this pact can enhance strategic interactions between the two countries, curb rivals’ influence, and promote regional stability. Ultimately, it is recommended that policymakers in both countries focus on developing defense, diplomatic, and economic cooperation to transform this pact into an effective factor in regional security and geopolitical balance.
Keywords
Armenia
Iran
defense pact
bilateral agreement
geopolitical isolation

  • الف- فارسی

    • جان ‌پرور، محسن (1396). ژئوپلیتیک برای همه.انتشارات انتخاب، تهران.
    • حافظ ‌نیا، محمدرضا (1396). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک. انتشارات پاپلی، مشهد.
    • روشندل، جلیل و قلی‌پور، رافیک (1373). سیاست و حکومت در ارمنستان. انتشارات اداره نشر وزارت امور خارجه، تهران.
    • امیری، سروش (1398). «جایگاه ارمنستان در دیپلماسی مرزی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش نامه مطالعات مرزی. 7 (1)، 147-133.
    • پرتو، امین (1402). «تصرف قره باغ و کوچ جمعی ارامنه: ابعاد و پیامدها»، نشریه دیده‌بان امنیت ملی. آبان 1402 (139)، 98-91.
    • پریزاد، رضا و میرحسینی، محمد (1400). «بحران قره‌باغ و پیامدهای آن بر جمهوری اسلامی ایران»، دانش نامه علوم سیاسی. 2 (5)، 30-2.
    • ثمودی پیله رود، علی رضا و نوروزی زرمهری، عابد (1395). «قفقاز جنوبی: دلسرد از اتحادیه اروپا و ناامید از فدراسیون روسیه»، نشریه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. 21(90)، 39-66.
    • جوادی، ارجمند؛ محمدجعفر، کیخسرو و دولتیاری، یزدان (1391). «تحلیل ژئوپلیتیکی روابط ایران و ارمنستان در چهارچوب تئوریک ‌اندرسون و طرح یک همگرایی منطقه‌ای بعد از فرایند عادی‌سازی روابط میان ارمنستان و ترکیه»، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک. 8 (26)، 192-223.
    • حاجی زاده، سیروس (1401). «تاثیر شکل‌گیری پیمان‌های امنیتی چندجانبه میان همسایگان در تقابل با جمهوری اسلامی ایران»، نشریه علمی سیاست‌های دفاعی. 31 (119)، 153-182.
    • شریفی، شهاب و آجودانی، فرشید (1392). «الزامات ژئوپلیتیک پیمان دفاعی مشترک کشورهای حوزه خلیج فارس»، فصلنامه علوم و فنون نظامی. 9 (23)، 106-87.
    • صالحی، منصور و نوازنی، بهرام (1399). «بررسی نقش جمهوری آذربایجان در ایجاد چالش‌های قومی در آذربایجان ایران»، فصلنامه مطالعات ملی. 21 (84)، 118-101.
    • قیصری، نورا... و گودرزی، مهناز (1388). «روابط ایران و ارمنستان: فرصت‌ها و موانع، فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی». 2 (3)، 144-121.
    • منصوریان، گقارد و اسماعیلی، بشیر (1402). «جایگاه استان سیونیک ارمنستان در معادلات امنیتی کشورهای پیرامونی»، نشریه تحقیقات سیاسی و بین المللی. 15 (54)، 60-72.
    • غفاری، امید؛ ویسی‌نژاد، امیدعلی و تقی‌پور، محمد (1396). «مناقشه قره‌باغ و تاثیر آن بر امنیت ملی ج.ا.ایران»، امنیت پژوهی. 11 (39)، 112-91.
    • متقی، افشین و آمره، محمد (1402). «تبیین روندهای دفاعی–امنیتی حوزه ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی (آذربایجان، گرجستان، ارمنستان) و ایران»، فصلنامه آفاق امنیت. 16 (59)، 146-117.
    • متقی، افشین و قره بیگی، مصیب (1393). «چالش‌های گفتمان سیاست خارجی ایران در راستای دگرگشت‌های نوپدید در سامانه‌ی ژئوپلیتیک جهانی»، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان. 2 (8) ، 150-137.
    • متقی، افشین و قره بیگی، مصیب (1400). «تبیین کدهای ژئوپلیتیک روسیه در منطقه قفقاز جنوبی بر پایه نظریه زیست سیاست»، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. 27 (114)، 159-182.
    • محمود اوغلی، رضا؛ ابراهیمی، مرتضی؛ فتاحی و اردکانی، حسین (1401). «جنگ دوم قره باغ (2020): علل، زمینه ها و پیامد ها»، نشریه سیاست دفاعی. تابستان 1401، 31 (119)، 69-103.
    • مصلی‌نژاد، عباس (1390). «ایران و ضرورت‏ تشکیل پیمان دفاعی: رهیافت‏ها و فرایندها». فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک. 7 (21)، 135-111.
    • موسوی، سید محمد؛ بهادرخانی، محمدرضا و موسوی، سید محمدرضا (1391). «تاثیر جایگاه خطوط لوله انرژی بر ژئوپلیتیک منطقه آسیای مرکزی و قفقاز»، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز. 18 (80)، 147-169.

    ب- انگلیسی

    • Ahmad Khan, Mumim (2021). «The Conflict Of Azerbaijan And Armenia With Special Reference To Nagorno Karabakh: An Overview», Journal of Malay Islamic Studies. 04 (01), 27-34. Afria
    • Alizada, Nazrin (2024). «Iran and the South Caucasus: The 44 Day Karabakh War in the Changing Geopolitical Equation», Review of Armenian Studies. 50 (2024): 141-162.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4235449
    • Avetisyan, R. (2024). «The Effect of Global Geopolitical Competition on the Formation of the South Caucasus Security Complex: The Strategic Modeling of Armenia's Security Policy», Armenological. Issues, 1(2), 100–108. https://doi.org/10.46991/ai.2024.2.28.006
    • Bilban, C., Mandalenakis, E., & Niculescu, G. (Eds.). (2025). Connectivity Risks and Opportunities in the South Caucasus (Band 4). Vienna: Federal Ministry of Defence, Austria. ISBN: 978-3-903548-10-7. pdf
    • Bruder, J. (2020). The US and the New Eastern Europe (Ukraine, Belarus, Moldova, Georgia, Armenia, and Azerbaijan) Since 1991. In: Fawn, R. (eds) Managing Security Threats along the EU’s Eastern Flanks. New Security Challenges. Palgrave Macmillan, (pp. 69-97), Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-26937-1_4
    • Ordukhanyan, E., Sukiasyan, H., Shirinyan, L., & Ananyan, G. (2025). «A new balance of power in the South Caucasus: How can it lead to regional stability?» International Journal of Innovative Research and Scientific Studies. 8(2), 206–220. https://doi.org/10.53894/ijirss.v8i2.5138
    • Romańczuk, Michał (2020); «The Role And Importance Of The Collective Security Treaty Organization In The Security System Of The Post-Soviet Area», Reality of Politics. Estimates - Comments – Forecasts,26 (4), Pages 142-157. DOI: https://doi.org/10.15804/rop2023410
    • Schislyaeva, Elena; Evgrafova, Irina; Butakova, Nadezhda; Mishalchenkoa, Yuri (2022). «The EU - Russia - Turkey energy triangle: legal and economic conditions of gas transportation via the Turk Stream pipeline», Transportation Research Procedia. 63 (2022), 1984-1990. DOI: https://doi.org/10.1016/j.trpro.2022.06.220
    • Tadevosyan, Natalya S; Kirakosyan, Gayane V; Muradyan, Susanna A; Poghosyan, Susanna B; Khachatryan, Bavakan G (2021). «Relationship between Respiratory Morbidity and Environmental Exposure to Organochlorine Pesticides in Armenia», Journal Health Pollution.11 (31), 1-10. https://ehp.niehs.nih.gov/doi/pdf/10.5696/2156-9614-11.31.210904
    • Yeo, Alexander (2024); «Azerbaijan and Iran in the Shadows of Karabakh and Ukraine». CAUCASUS ANALYTICAL DIGEST. 136, 7-11. ssoar-caucasusad-2024-136-yeo-Azerbaijan_and_Iran_in_the.pdf


     

Quarterly Journal of Environmental Studies Strategic of the Islamic Republic of Iran
Volume 9, Issue 4 - Serial Number 33
Winter 2026
Pages 293-324