1
دانشجوی دکتری تخصصی امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی
2
عضو هیات علمی دانشکده فارابی
3
کارشناس ارشد بیوتروریسم دانشگاه علوم و فنون فارابی و پژوهشگر حوزههای دفاعی– امنیتی
4
دانشجوی دکترای روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
چکیده
هدف این مقاله بررسی نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ا طی سالهای دهه90 بوده است که با تکیهبر منابع کتابخانهای تلاش گردید ابتدا نقشهای نظامی، انتظامی، دیپلماتیک (سیاسی) و مردم یاری نداجا و همچنین سیاست خارجی ج.ا.ا تشریح و سپس با فعالیتهای این نیرو در دریا و ساحل در بازه زمانی دهه 90 و بهویژه بعد از راهبردی شدن تطبیق داده شد. در این پژوهش نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ا با در نظر گرفتن متغیرهایی همچون حضور ناوگروهها در آبهای آزاد و بینالمللی، حضور در بندرهای کشورهای دوست، حضور ناوگروه دریایی کشورهای دوست در آبهای ج.ا.ا، برگزاری رزمایش، تأمین امنیت کشتیرانی، عملیات امداد و نجات و سفرهای مقامات نداجا به سایر کشورها و بالعکس موردبررسی قرار گرفت. نتایج تجزیهوتحلیل سؤالهای پژوهش نشان داد که فعالیتهای نداجا در دریا با مجموع 88.42% و فعالیتهای نداجا در ساحل با مجموع 82.95% بر اساس فرضیه تحقیق تأیید و بهعنوان نتیجه تحقیق عملکرد نداجا در دریا و ساحل در دهه90 در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران مسجل گردید.
آهنگری، عرفان، شایگان، حمید رامین، (1391). نیروی دریایی راهبردی ارتش ج.ا.ایران از دیدگاه رسانه (عملکرد رسانهای سال 1391)، تهران: انتشارات فرماندهی پشتیبانی نداجا.
آهنگری، عرفان؛ شایگان، حمید رامین، (1394). دیپلماسی دریایی نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران و بازتابهای جهانی، تهران: انتشارات دفتر پژوهشهای نظری و مطالعات راهبردی نداجا.
بختیاری، مهدی، (1396). عبور از مدار صفر درجه (روزشمار یک خبرنگار در مأموریت با ناوگروه 33 نیروی دریایی ارتش)، تهران: انتشارات چاپ اول.
بیات، هادی، (1394). بر عرشه کشتی افتخار، تهران: انتشارات دفتر پژوهشهای نظری و مطالعات کاربردی نداجا.
بیبلیس، جان؛ (1383). استراتژی در جهان معاصر مقدمهای بر مطالعات استراتژیک، (کابک خبیری، مترجم). تهران: انتشارات ابرار معاصر.
بینا، (1393)، «تأملی شناختی بر دیپلماسی دفاعی و ملاحظات امنیتی و حفاظتی آن»، گزارش کاربردی پژوهشکده مطالعات کاربردی فارابی. شماره 30، صفحه 13.
سیاری، حبیباله؛ خانزادی، حسین، (1394)، «الگوی توسعه نقشهای نیروی دریایی ارتش ج.ا.ایران با تاکید بر تدابیر فرماندهی معظم کل قوا (مدظلهالعالی)»، همایش تبیین اهمیت دریا. صص 45 تا 66.
سیفی، بهزاد؛ همتی، سید براهیم، (1399)، «دیپلماسی دفاعی - دریایی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر عملکرد نیروی دریایی راهبردی»، فصلنامه دیپلماسی دفاعی دریایی. صص 143 تا 163.
کوشکی، محمدصادق، (1393)، «سیگنال رزمایش برای مخاطبان خاص، بررسی اجمالی بزرگترین و بیسابقهترین رزمایش ارتش (محمد رسولالله ص)»، روزنامه جوان. تاریخ 11/10/93.
Allen & Unwin, (1985), Law, Force & Diplomacy at sea, By Ken Booth. Winchester, Mass, p.231
Kevin Rowlands,(2012), Naval war college review, decided preponderance at sea, Naval Diplomacy in Strategic Thought, , Royal Navy, Autumn, Vol. page 65.
Russ Crane, (2010), Australian maritime doctrine, Ran doctrine, Ao, csm, Ran Chief of Navy, page 99.
ج- مصاحبهها:
دریادار غلامرضا خادمبیغم، ر.گروه ارزیابی نداجا.
دریادار حسین خانزادی، فرمانده سابق نداجا.
دریادار دوم سیدمحمود موسوی معاون عملیات آجا.
دریادار دوم ناصر داداشی رئیس سابق دفتر پژوهشهای نظری و مطالعات راهبردی نداجا.
سرتیپ دوم دکتر محمد اکرمی نیا معاون هماهنگ کننده عقیدتی سیاسی آجا.
دریادار دوم سید امید گلستانه مشاور فرماندهی نداجا.
دریادار دوم علیاکبر اخگر مشاور فرماندهی نداجا.
د- منابع اینترنتی:
بیانات مقام فرماندهی معظم کل قوا، (1388 و1392). به آدرس: khamenei.ir.
بینا، (1400). «بازتاب گسترده رزمایش ذوالفقار ۱۴۰۰در رسانههای عربی و عبری»، به آدرس: https://farsi.iranpress.com.
بینا، (1394). «بررسی نقش نیروی دریایی ارتش در مقابله با پدیده شوم دردان دریایی از آغاز تا امروز»، به آدرس: https://nedaja.ir.
استاجی، هادی، جهانی راد، حجت اله، خرمی آلام، محسن، قلیزاده شمس، رضا و علمی، محمد. (1402). نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران (مطالعه موردی دهه نود). فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 7(1)، 139–176.
MLA
استاجی، هادی، جهانی راد، حجت اله، خرمی آلام، محسن، قلیزاده شمس، رضا، و علمی، محمد. "نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران (مطالعه موردی دهه نود)"، فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 7، 1، 1402، 139–176.
HARVARD
استاجی، هادی، جهانی راد، حجت اله، خرمی آلام، محسن، قلیزاده شمس، رضا، و علمی، محمد. (1402). 'نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران (مطالعه موردی دهه نود)'، فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 7(1), pp. 139–176.
CHICAGO
استاجی، هادی، جهانی راد، حجت اله، خرمی آلام، محسن، قلیزاده شمس، رضا و علمی، محمد، "نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران (مطالعه موردی دهه نود)." فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 7 1 (1402): 139–176,
VANCOUVER
استاجی هادی، جهانی راد حجت اله، خرمی آلام محسن، قلیزاده شمس رضا، علمی محمد. نقش نیروی دریایی راهبردی آجا در پشتیبانی از سیاستهای خارجی ج.ا.ایران (مطالعه موردی دهه نود). فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران. 1402;7(1):139–176.