2
گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
پس از تأسیس و استقلال پادشاهیهای عرب خلیج فارس، فقدان انسجام سیاسی-اجتماعی در این کشورها منجر به برجسته شدن امنیت در بخشهای نظامی و سیاسی شد؛ نگرانی از تهدیدات خارجی و آسیبپذیریهای داخلی در این پادشاهیها سبب تقویت ساختار منازعهآمیز مجموعه امنیتی خاورمیانه، به ویژه در زیرمجموعه خلیج فارس شده است. با این حال از دهه دوم قرن بیستویکم، از یک سو تحول دولت، تقویت تدریجی انسجام سیاسی-اجتماعی و آشکار شدن آسیبپذیریهایی که به واسطه حکمرانی مطابق الگوهای رانتی-توزیعی امنیت این کشورها را تهدید میکرد و از سوی دیگر روند شکلگیری مراکز جدید قدرت، ثروت و اقتدار فرهنگی در سطح جهانی، نخبگان حاکم را به تجدید نظر در قرارداد اجتماعی ملی این کشورها واداشت. اهمیت یافتن امنیت در بخشهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در کشورهای شورای همکاری که در برنامهها و استراتژیهای توسعهای این کشورها بازتاب یافته است، سبب تغییر در الگوهای روابط پادشاهیهای عرب خلیج فارس با سایر کشورهای منطقه و قدرتهای بزرگ شده است. این تغییرات چشماندازهای نوینی را در راستای گذار خاورمیانه از منازعه فراهم کرده است.
هینه بوش، ریموند؛ احتشامی، انوشیروان (1390). سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه (رحمان قهرمانپور و مرتضی مساح، مترجم). تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
مقاله فارسی
چگنیزاده، غلامعلی، احمدیان، فریدون (1398)، «رابطه ضعف دولت با منازعهآمیز شدن مجموعه امنیتی منطقه ای و ناامنی (عراق و سوریه)»، فصلنامه سیاست جهانی. تابستان 1398، (28)، 106-67.
پایاننامه فارسی
احمدیان، فریدون (1399)، دولتهای ضعیف و امنیت در خاورمیانه بعد از جنگ سرد با تأکید بر عراق و سوریه. (رساله دکتری منتشر نشده)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
کتاب انگلیسی
Acharya, Amitav, Buzan, Barry (2019), Making of Global International Relations: Origins and Evolution of IR at its Centenary, Cambridge University Press, Cambridge
Beblawi, Hazem& Luciani, Giacomo (1987), The Rentier State, New York: Groom Helm.
Yousef, Tarik M (2004), Development, Growth and Policy Reform in the Middle East and North Africa since 1950. Journal of Economic Perspectives
مقاله انگلیسی
Alvaredo, F., L. Chancel, T. Piketty, E. Saez, and G. Zucman (2018), ‘World Inequality Report 2018’.
Dahi, Omar S. 2011. ‘Understanding the Political Economy of the Arab Revolts’. Middle East Report, No. 259, North Africa: The Political Economy of Revolt. Middle East Research Project, Inc
Daly, Galip. 2017. ‘Arab Monarchies and the Illusion of Stability’. Available at: middleeasteye.net/big-story/arab-monarchies-and-illusion-stability
Domalewska, Dorota (2020), ‘The transformation of global international society and the security agenda’, Interview with Professor Barry Buzan, London School of Economics and Political Science.
Gamal A. G. Soltan(1997), ‘State Building, Modernization and Political Islam, the Search for Political, Community(s) in the Middle East’, Afers Internacionals, NO 37
Gerd Nonnem (2004), ‘The Gulf States and the Iran–Iraq War: Pattern Shifts and Continuities in Iran, Iraq, and the Legacies’,
Grow, Johannes (2019), ‘Economic (In)security and Economic Integration in the Middle East’
Pine Roehrs (2005), ‘Weak States and Implication for Regional Security: A Case Study of Georgian Instability and Caspian Regional Insecurity’, Research Institute for European and American Studies (RIEAS)
Shanahan, Rodger (2009), ‘The Gulf States and Iran: Robust Competitors or Interested Bystanders?’ Available at: www.lowyinstitute.org/publications/gulf-states-iran-robust-competitors-or-interested-bystanders
Sika, Nadine (2012), ‘The Political Economy of Arab Uprisings’. European Institute of the Mediterranean
پایان نامه انگلیسی
Oskanian, Kevork (2010), Weaving Webs of Insecurity: Fear, Weakness and Power in the Post-Soviet South Caucasus, London School of Economics and Political Science (LSE), PhD Thesis.
منابع اینترنتی
Al-Khatteeb, L. 2015. ‘Saudi Arabia’s economic time bomb’. www.brookings.edu/opinions/saudi-arabias-economic-time-bomb
Bahrain Economic Vision 2030, Available at: www.bahrain.bh/wps/portal/en
Central Bank Digital Currency Strategy - the Digital Dirham, Available at: https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/strategies-plans-and-visions/government-services-and-digital-transformation
Dubai Metaverse Strategy, Available at: https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/strategies-plans-and-visions/government-services-and-digital-transformation/dubai-metaverse-strategy
KSA 2030 Vision Available at: https://www.vision2030.gov.sa/media/rc0b5oy1/saudi_vision203.pdf
Silk City: What makes Madinat Al Hareer in Kuwait the next big thing?, Available at: www.weetas.com/article/madinat-al-hareer-next-big-thing/
The UAE's Fourth Industrial Revolution (4IR) Strategy, Available at: https://u.ae/en/about-the-uae/strategies-initiatives-and-awards/strategies-plans-and-visions/government-services-and-digital-transformation/the-uae-strategy-for-the-fourth-industrial-revolution
UAE Earns Big as Iran Sells Oil to China, Available at: https://www.bourseandbazaar.com/articles/2021/10/27/uae-earns-big-as-iran-sells-oil-to-china
صفار، آرش و چگنی زاده، غلامعلی. (1404). تحول دولت در مجموعه امنیتی منطقهای خاورمیانه؛ مطالعه تجربه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس. فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 9(3)، 109–142.
MLA
صفار، آرش، و چگنی زاده، غلامعلی. "تحول دولت در مجموعه امنیتی منطقهای خاورمیانه؛ مطالعه تجربه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس"، فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 9، 3، 1404، 109–142.
HARVARD
صفار، آرش، و چگنی زاده، غلامعلی. (1404). 'تحول دولت در مجموعه امنیتی منطقهای خاورمیانه؛ مطالعه تجربه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس'، فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 9(3), pp. 109–142.
CHICAGO
صفار، آرش و چگنی زاده، غلامعلی، "تحول دولت در مجموعه امنیتی منطقهای خاورمیانه؛ مطالعه تجربه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس." فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران، 9 3 (1404): 109–142,
VANCOUVER
صفار آرش، چگنی زاده غلامعلی. تحول دولت در مجموعه امنیتی منطقهای خاورمیانه؛ مطالعه تجربه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس. فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران. 1404;9(3):109–142.