تبیین الگوی نقش دولت الکترونیک در کاهش رفتارهای ضد بهره وری در دانشگاه آزاد اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران.

2 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه افسری امام علی(ع)، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی اسوه، تبریز، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین الگوی نقش دولت الکترونیک در کاهش رفتارهای ضد بهره وری در دانشگاه آزاد اسلامی می‌باشد. از لحاظ هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت داده‌ها از رویکرد آمیخته، که در بخش کیفی از روش دلفی، از نظرات صاحبنظران و خبرگان با روش نمونه‌گیری گلوله برفی استفاده گردید. با استفاده از نظر خبرگان از طریق مصاحبه و با تکیه بر ادبیات پژوهش شاخص‌های مرتبط با رفتارهای ضد بهره‌وری شناسایی شد. در گام بعدی؛ با استفاده از پرسشنامه و تکنیک دلفی، متغیرهای مدل مذکور طی دو راند شناسایی، غربال و مدل پیشنهادی تحقیق ارائه گردید. در بخش کمی، جامعه آماری برای آزمون مدل، 107 نفر از کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی انتخاب شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها برای سنجش اعتبار مدل، از آزمون پایایی ترکیبی، همگرا و آلفای کرونباخ و برای آزمون روایی از ابزار روایی تشخیصی، سازه (تحلیل عاملی تاییدی)، و برای برازش مدل و اولویت‌بندی تاثیرگذاری عوامل، از تکنیک‌ حداقل مربعات جزئی از نرم افزار Smart PLS استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که توسعه دولت الکترونیک می‌تواند رفتارهای ضد بهره‌وری کارکنان را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. همچنین رفتارهای ضدبهره‌وری کارکنان شامل دو دسته کلی رفتارهای ضدبهره‌ور معطوف به سازمان و رفتارهای ضدبهره‌ور معطوف به افراد می‌باشند. کم‌کاری، دیرآمدن، غیبت، تخریب امکانات و لوازم سازمان، نادیده گرفتن عمدی مقررات و استفاده شخصی از وسایل سازمان در دسته رفتارهای ضدبهره‌وری معطوف به سازمان و پرخاشگری و خشونت رفتاری و کلامی، دزدی، شایعه پراکنی و تمسخر در گروه رفتارهای ضدبهره‌ور معطوف به افراد قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها


  • الف- فارسی

    • اداره امور توسعه دولت الکترونیک (1396) خدمات دستگاههای اجرایی از منظر دولت الکترونیک به اهتمام: سازمان اداری و استخدامی کشور معاونت نوسازی اداری، اداره امور توسعه دولت الکترونیک. تهران: سازمان برنامه و بودجه کشور.
    • بارانی، صمد، فرهادی، علی و عسگری، ناصر. (1401). شناسایی عوامل موثر بر اجتناب از رفتارهای ضد بهره‌وری در سازمان‌های دفاعی. فصلنامه مدیریت نظامی، 22(88)، 145-168.
    • خرمی، مهناز، (1397). نقش میانجی­گری حمایت سازمانی درک شده در ارتباط بین رویه­های تقویت عملکرد شغلی و رفتار ضد بهره­وری در کارکنان شرکت مدیریت تولید برق گیلان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر انزلی.
    • دانایی­فرد، حسن، (1390)، چالشهای مدیریت دولتی در ایران، سمت، چاپ چهارم، تهران.
    • قلی­پور، آرین؛ چهرازی، سامان، پیران نژاد، علی. (1394) بررسی تأثیر رهبری خدمتگزار بر رفتارهای ضد بهره­وری کارکنان. مطالعات رفتار سازمانی، (4)2, ص 99-118.
    • کول کویت و همکاران، جیسون­ای (‌1390)‌، مدیریت رفتار سازمانی: بهبود عملکرد و تعهد در سازمان، فیضی و همکاران، اردبیل، انتشارات محقق اردبیلی، چاپ اول.
    • مهدی­زاده، رستم، مهدی و فزونی، مریم و پور طیبی، محمود، (1399)، سطوح روابط عمومی الکترونیک در استقرار اثربخش راهبردی دولت الکترونیک، اولین کنفرانس علمی پژوهشی مدیریت و مهندسی صنایع، تهران.
    • میرزایی، وحید، و محمدی، حامد. (1400). بررسی رابطه بین حمایت سازمانی ادراک شده و رفتار ضد بهره وری کارکنان با نقش میانجی بدبینی سازمانی. پژوهش­های روان شناختی در مدیریت، 7(2 )، 9-41.
    • نوروزی فرد، آرش و پرورش، فرید، (1400)، استقرار دولت الکترونیک در ایران، دهمین کنفرانس بین المللی نوآوری در علوم مهندسی، تفلیس-گرجستان.

    ب- انگلیسی

    • Bellora-Bienengräber, L., Radtke, R. R., & Widener, S. K. (2022). Counterproductive Work Behaviors and Work Climate: The Role of an Ethically Focused Management Control System and Peers’ Self-Focused Behavior. Accounting, Organizations and Society, 96, [101275]. https://doi.org/10.1016/j.aos.2021.101275.
    • Fox, S., Spector, P. E., & Miles, D. (2001). Counterproductive work behavior (CWB) in response to job stressors and organizational justice: Some mediator and moderator tests for autonomy and emotions. Journal of vocational behavior, 59(3), 291-309.
    • Permata, R. K., & Soeling, P. D. (2022). Overcoming Counterproductive Work Behavior with Organizational Justice and a Job Satisfaction Approach. Budapest International Research and Critics Institute (BIRCI-Journal): Humanities and Social Sciences, 5(2), 8294-8306.
    • Palmer, J. C., Komarraju, M., Carter, M. Z., & Karau, S. J. (2017). Angel on one shoulder: Can perceived organizational support moderate the relationship between the Dark Triad traits and counterproductive work behavior? Personality and Individual Differences, 110, 31 -37.
    • Mackey, J. D., McAllister, C. P., Maher, L. P., & Wang, G. (2018). Leaders and followers behaving badly: A meta‐analytic examination of curvilinear relationships between destructive leadership and followers’ workplace behaviors. Personnel Psychology,72(1), 3-47.
    • Tolga, B. A. L. (2020). The Role of Organizational Cynicism as a Mediator in the RelationshipBetween Perceived Organizational Support and Counter Productive Work Behavior for public Employees. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi 510(1),145-164.
    • Cole K. colleagues, Jason A. (2016), Managing organizational behavior: improving performance and commitment in the organization, Faizi and colleagues, Ardabil, Mohaghegh Ardabili Publications, first edition.
    • Carpenter, N. C., Whitman, D. S., & Amrhein, R. (2021). Unit-level counterproductive work behavior (CWB): A conceptual review and quantitative summary. Journal of management, 47(6), 1498-1527.
    • Chen, H, Orlando, Richard, O. Dorian B, David L, Ford, J.R. (2020), Work engagement, emotional exhaustion, and counterproductive work Behavior, Journal of Business Research 114, 30–41.
    • Gürlek, M, (2021), Workplace ostracism, Syrian migrant workers’ counterproductive work behaviors, and acculturation: Evidence from Turkey, Journal of Hospitality and Tourism Management 46, 336–346.
    • Khan, A., Krishnan, S. (2019). “Conceptualizing the impact of corruption in national institutions and national stakeholder service systems on e-government maturity”, International Journal of Information Management, 46 (1), 23-36.
    • Kim, H.J. Pan, G., Pan, S. L. (2007), “Managing IT-enabled transformation in the public sector: a case study on e-government in South Korea”, Government Information Quarterly, 24 (2) 338-352.
    • Verkijika, S., De Wet, L. (2018). “A usability assessment of e-government websites in Sub-Saharan Africa”, International Journal of Information Management, 39 (1), 20-29.
    • Yang, J. H., Lin, C. C., Fang, S. C., & Huang, C. Y. (2019). An uncertainty management theory on the effects of abusive supervision. Management Decision, Vol. 57 No. 11, pp. 3079-3095
    • Zhang, Y., Liu, X., Xu, S., Yang, L. Q., & Bednall, T. C. (2019). Why abusive supervision impacts employee OCB and CWB: A meta-analytic review of competing mediating mechanisms. Journal of Management, 45(6), 2474-2497.