فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران

فصلنامه محیط شناسی راهبردی ج.ا.ایران

تأثیر استراتژی امنیتی ایالات متحده امریکا در منطقه غرب آسیا با هدف تحقق نظم پایدار منطقه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
چکیده
انرژی، ایدئولوژی و ژئوپلیتیک، سه عامل اصلی وقوع تنش‌های متعدد در منطقة غرب آسیا بوده است. از طرفی، پویایی‌های متغیر منطقه‌ای، ظهور بازیگران نوظهور مانند چین و روسیه و همچنین تغییر رویکرد دولت‌های مختلف ایالات متحده، موجب شکل‌گیری الگوهای متنوع و گاه متضاد در اتخاذ و اجرای استراتژی‌های مختلف در این منطقه شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر استراتژی امنیتی ایالات متحده امریکا در منطقه غرب آسیا با هدف تحقق نظم پایدار منطقه‌ای می‌باشد. سؤال اصلی پژوهش عبارت است از:«راهبردهای امنیتی آمریکا در غرب آسیا چه تأثیری بر ساختار امنیتی و توازن قدرت در منطقه داشته‌اند؟» به نظرمی‌‌رسد راهبردهای امنیتی ایالات متحده در غرب آسیا عمدتاً با هدف حفظ برتری نظامی و سیاسی این کشور طراحی شده‌اند، اما در عمل به گسترش بی‌ثباتی ساختاری و افزایش رقابت‌های نیابتی در منطقه منجر شده‌اند. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کیفی و رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌های تحقیق از طریق بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی، گزارش‌های مؤسسات تحقیقاتی بین‌المللی، اسناد راهبردی آمریکا و چارچوب نظری نیز بر پایه نظریه واقع‌گرایی شکل گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که راهبردهای آمریکا در منطقه، اگرچه در کوتاه‌مدت توانسته‌اند به برخی اهداف محدود مانند مهار بازیگران مخالف و تأمین امنیت انرژی دست یابند، اما دربلندمدت منجر به شکل‌گیری بی‌اعتمادی گسترده، تضعیف دولت‌های ملی، تشدید رقابت‌های نیابتی و افزایش وابستگی امنیتی کشورهای منطقه شده‌اند. بنابراین، تداوم این الگوها بدون بازنگری اساسی، نمی‌تواند به تقویت نظم پایدار منطقه‌ای بینجامد و ایالات متحده ناگزیر به بازطراحی استراتژی‌های خود با تأکید بیشتر بر همکاری‌های چندجانبه، توسعه اقتصادی و رویکردهای دیپلماتیک خواهد بود.
کلیدواژه‌ها