بررسی تهدیدات فرهنگی- سیاسی سند توسعة 2030 بر جمهوری اسلامی ایران از منظر قواعد نفی سبیل و نفی غرر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.

چکیده

سند توسعة 2030 با اهداف توسعه پایدار، تلاش می‌کند تا استانداردهای جهانی را در حوزه‌هایی مانند آموزش، برابری جنسیتی، سلامت و محیط‌زیست در کشورها پیاده‌سازی کند. اجرای چنین سندی در ج.ا.ایران که بر اساس مبانی سیاسی و فقهی اسلامی استوار است، با چالش‌های جدی مواجه خواهد کرد که بررسی این موضوع از اهمّیّت و ضرورت بالایی برخودار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تهدیدات حقوقی- سیاسی سند توسعة 2023 بر جمهوری اسلامی ایران است. سوال اصلی پژوهش عبارت است از: «مهمترین تهدیدات سند توسعة 2030 بر ج.ا.ایران از چه منظری قابل بررسی است؟» فرضیة پژوهش تأکیدی بر این موضوع است که به نظر می‌رسد سند مذکور از منظر قواعد نفی سبیل و نفی غرر تهدیدات بالقوه‌ای برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته باشد. یافتههای پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و استفاده از اسناد و منابع کتابخانه‌ای نشان داد مفاد سند 2030 در مواردی مانند برابری جنسیتی و آموزش جامع جنسی، با ارزش‌های اسلامی و فرهنگی ایران در تضاد است. از منظر فرهنگی این سند با تأکید بر مفاهیمی مانند آزادی جنسی و یکسان‌سازی فرهنگی، می‌تواند هویت دینی و فرهنگی جامعه اسلامی را تضعیف کند. از منظر سیاسی نیز، سند 2030 با اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مانند ممنوعیت سلطه‌پذیری خارجی (اصل 153)، استقلال در سیاست خارجی (اصل 152) و لزوم تطابق قوانین با موازین اسلامی (اصل 4)، مغایرت دارد. نتایج پژوهش بیانگر این موضوع است که شرط عدم مغایرت با «روح کلی سند»، اجرای این حق را برای کشورهایی مانند ایران دشوار می‌سازد، لذا اجرای سند 2030 در ایران نیازمند بررسی دقیق و تطبیق با اصول اسلامی و قانون اساسی کشور است تا استقلال فرهنگی و آموزشی ایران حفظ شود و از نفوذ ارزش‌های سکولار و جهانی‌شده جلوگیری گردد.

کلیدواژه‌ها