سنجش راهبرد سیاست‌ خارجی جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری شانگهای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس مرکز ارتباطات و روابط بین الملل دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

چکیده

عضویت جمهوری اسلامی‌ ایران در سازمان همکاری شانگهای اولین حضور ایران در یک نهاد بین‌المللی جدای از سازمان ملل است، لذا یک نقطه عطف در سیاست خارجی آن محسوب می‌شود. از این جهت مطالعه و بررسی ابعاد مختلف آن و همچنین ارزیابی این حضور به عنوان یک هدف در روابط خارجی کشور و میزان تحقق اهداف باید در دستور کار علمی ‌پژوهشگران علوم سیاسی و روابط بین‌الملل باشد. لذا در این مقاله با روش تحقیق تحلیلی، کیفی و مطالعه اسنادی در چارچوب نظری نهادگرایی مطالعه سازمان همکاری شانگهای و پس از آن در قالب چارچوب مفهومی‌ چندجانبه‌گرایی به دنبال پاسخگویی به این سئوال است که ایران چه راهبردی را در سیاست خود در قبال سازمان همکاری شانگهای دنبال می‌کند؟ بر اساس یافته های مقاله حاضر گویی حضور در سازمان همکاری شانگهای خود به یک هدف در سیاست خارجی ایران تبدیل شده و از آن به عنوان یک دستاورد یاد می‌شود. در حالی که موفقیت در سیاست خارجی بیش از هرچیز به میزان تامین منافع سیاسی، اقتصادی و امنیتی بستگی دارد. هرچندکه حضور رسمی ‌ایران در SCO یک دستاورد سیاسی در راستای شکست راهبرد منزوی کردن ایران به حساب می‌آید، اما سازمان شانگهای ابعاد مهم دیگری در زمینه سیاسی، اقتصادی و امنیتی دارد که باید با دیپلماسی راهبردی و فعال از آنها بهره برداری کرد. توجه به دیپلماسی چندجانبه و منافع دسته جمعی یکی از مهم ترین راهبردهایی است که باید در دستور کار ایران قرار گیرد. درغیر این صورت چه بسا که حضور در سازمان‌های بین‌المللی و قرار گرفتن در چارچوب‌های آن، علیه سیاست‌های ایران عمل کند.

کلیدواژه‌ها