بررسی رویکرد شکاف دموکراسی در عصر دیجیتال براساس نظریه داده ‌بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

2 دانشیار دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران ، ایران.(نویسنده مسئول)

3 دانشیار سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، ایران

4 دانشیارگروه علوم ارتباطات، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.

چکیده

چکیده
دموکراسی که خود از دستاوردهای زندگی اجتماعی است تحت تأثیر رسانه های نوین قرار گرفته است. امروزه به یمن وجود رسانه ای نوین حتی افراد عادی و عامی نیز که در جریان رویدادهای سیاسی و اجتماعی کشور و حتی دنیا قرار می گیرند، اظهار نظر می کنند، با افکار و افراد جدید آشنا شده واین آگاهی ها در تصمیم گیری های آینده آنان بدون شک تأثیرگذار است.
هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی شبکه های اجتماعی بر توسعه جامعه دموکراتیک براساس نظریه داده بنیاد بوده است. شرکت‌کنندگان پژوهش حاضر شامل کارشناسان رسانه های جمعی و متخصصان حوزه رسانه و فضای مجازی وصاحب نظران و اساتید آموزش عالی در دانشگاه ها بودند که تعداد 40 نفر از میان آن‌ها به صورت هدفمند جهت انجام مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انتخاب شده اند و مصاحبه‌ها تا آنجا ادامه یافت که داده‌ها به اشباع نظری رسیدند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد.

نتایج گویای آن است در مرحله کدگذاری باز ما به 208 گزاره مفهومی اولیه دست یافتیم که با طبقه بندی آنها 18 مقوله اصلی به دست آمد که شامل موجبات علّی، پدیده اصلی،راهبردها، ویژگی‌های زمینه‌ای، مقوله مداخله گر، پیامدها، شناسایی و روابط بین آن‌ها در قالب مدل پارادایمی ترسیم و ارائه شد.
از نظر مصاحبه شوندگان شبکه های اجتماعی در جهان سوم و کشورهای توسعه نیافته بیشتر تحت تاثیر موج های سیاسی و اجتماعی قرار می گیرند و مشارکت کنندگان این پلتفرم ها هنوز به شور وشعور سیاسی و اجتماعی کافی نرسیده و به دنبال گزینه سازی و افراد خود بزرگ پندار هستند. بنابراین با وجود تمام مزایای شبکه اجتماعی، چالش هایی نیز وجود دارد که می تواند بر توسعه دموکراسی تاثیر منفی بگذارد.

کلیدواژه‌ها